Małanka 2022

Do najbliższych obchodów Małanki zostało 81 dni, czyli 2 miesiące i 20 dni.

W 2022 roku Małanka przypada na 13 stycznia (czwartek).

Kiedy papież Grzegorz XIII w 1582 roku wprowadził reformę kalendarza, Kościoły wschodnie postanowiły obchodzić święta w starym porządku. Aktualnie kalendarz juliański jest opóźniony według gregoriańskiego o 13 dni (od XXII wieku będzie to już 14 dni), stąd też wyznawcy obrządku prawosławnego witają Nowy Rok w nocy z 13 na 14 stycznia. W kulturze wschodniej sylwester prawosławny nazywa się więc Małanką.

Nazwa Małanka pochodzi od postaci św. Melanii, 13 stycznia (31 grudnia wg. kalendarza juliańskiego) Cerkiew obchodzi rocznicę jej śmierci. Melania była córką rzymskiego senatora Waleriusza Publicoli, zasłużyła się niezwykle pobożnym żywotem, m. in. pomagała biednym, fundowała klasztory czy zbudowała dom pielgrzymkowy. Jest patronką rodzących kobiet.

Małanka znana jest również w Cerkwi jako Szczedryj Weczir, co nawiązuje do tzw. szczedriwek, czyli pieśni obrzędowych wykonywanych przez kolędników. 13 stycznia odwiedzają oni gospodarstwa i w ten sposób składają życzenia urodzaju, zdrowia i dostatku w przyszłym roku. Szczedriwka zawsze śpiewana jest do konkretnej osoby, np. do gospodarza, gospodyni bądź ich dzieci i w zależności od adresata ma inną treść. Gagatuha, Bogaty wieczór, Błyskawica, Bahaty, albo Hohotucha - to także nazwy odnoszące się sylwestra wg kalendarza juliańskiego, pochodzące z białoruskich tradycji. Inną nazwą okazji używaną współcześnie jest po prostu "sylwester juliański"

Małance towarzyszy ciekawa tradycja, jaką jest przedstawienie pod tytułem „Koza”. Chłopak przebrany za kozę wykonuje taniec, który symbolizuje bieg czasu. Dawniej ten rytuał traktowano bardzo poważnie, dziś stracił swój magiczny charakter i przekształcił się w przedstawienie o treści humorystycznej. Podobny charakter ma również obrzęd „Małanka”, w którym jeden z chłopców wciela się w rolę niezdarnej gospodyni.

W ostatni dzień starego roku prawosławni spotykają się na wieczerzy o nazwie Szczedra Kutia. W noworocznym menu popularną potrawą są pierogi, w różnych postaciach. Zarówno z kapusta i grzybami, mięsem, jak i na słodko. W wielu domach praktykuje się wróżenie z pierogów: do środka daje się monetę albo sól. Moneta symbolizuje powodzenie i obfitość w najbliższym roku, a sól to niestety problemy. Na szczęście podchodzi się do tego z dystansem, a wiele gospodyń po prostu nie podaje słonych pierogów.

W państwach, gdzie obrządek bizantyjski jest najpowszechniejszy, a więc Ukraina, Litwa czy Rosja, z tej okazji odbywa się wiele imprez plenerowych, pokazów fajerwerków, ludzie chodzą na bale czy urządzają imprezy w domu. W Polsce, gdzie także żyje sporo wyznawców Kościoła wschodniego, coraz więcej lokali rozrywkowych organizuje odpowiedniki imprezy sylwestrowej. Cieszą się one sporą popularnością, króluje muzyka wschodnia, jak i tamtejsze akcenty - na niektórych balach wódką częstuje sam car.

Występowanie Małanki w innych latach

DzieńDataNazwa święta
Poniedziałek13.01.2020Małanka 2020
Środa13.01.2021Małanka 2021
Piątek13.01.2023Małanka 2023
Sobota13.01.2024Małanka 2024
Poniedziałek13.01.2025Małanka 2025
Wtorek13.01.2026Małanka 2026
Środa13.01.2027Małanka 2027
Czwartek13.01.2028Małanka 2028

Inne święta i obchody tego samego dnia w Polsce 🇵🇱 (w tym międzynarodowe)

Święta i obchody na świecie tego samego dnia

Święta i obchody w kolejnych dniach po 13 stycznia