Tłusty Czwartek 2024

Obchody Tłustego Czwartku były 14 dni temu.

W 2024 roku obchody Tłustego Czwartku przypadły na 8 lutego (czwartek).

Tłusty Czwartek najczęściej kojarzony jest ze smacznymi wyrobami cukierniczymi – pączkami i faworkami. Tłusty czwartek obchodzony jest w ostatni czwartek przed wielkim postem, znany jest także jako zapusty i rozpoczyna ostatni tydzień karnawału.

Co to za tradycja Tłusty Czwartek?


O co chodzi z tłusty czwartek? - takie pytanie czasem zadają młodzi ludzie. Tłusty Czwartek to polska tradycja związana z karnawałem i okresem przed rozpoczęciem Wielkiego Postu w tradycji chrześcijańskiej. Tłusty Czwartek to radosny dzień, który pozwala na chwilę zapomnienia o dietach i kaloriach i celebrowanie słodkich przyjemności.

Głównym elementem tradycji Tłustego Czwartku jest spożywanie pączków, czyli smażonych ciastek nadziewanych różnymi smakami, takimi jak dżem, krem, czy czekolada. Pączki są symbolem obfitości i dostatku, a tradycja jedzenia ich właśnie w Tłusty Czwartek ma symbolizować ostatni dzień przed okresem powstrzymywania się od bogatych i tłustych potraw, charakterystycznego dla Wielkiego Postu.

Od czego zależy kiedy jest Tłusty Czwartek?


Tłusty Czwartek zależy od daty Wielkanocy, a ta z kolei jest związana z kalendarzem liturgicznym chrześcijańskim. Wielkanoc, jako ruchome święto, przypada na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Dlatego też Tłusty Czwartek, który jest obchodzony 52 dni przed Wielkanocą, jest również ruchomym świętem.

Skąd się wzięła nazwa tłusty czwartek?


Nazwa "Tłusty Czwartek" pochodzi od tradycji spożywania obfitych i tłustych potraw tego dnia, tuż przed rozpoczęciem okresu Wielkiego Postu. W tym dniu ludzie przygotowywali i spożywali potrawy zawierające dużo tłuszczu, mięsa i słodyczy, aby symbolicznie zaznaczyć koniec okresu obfitości przed czasem powściągliwości. Nazwa "Tłusty Czwartek" odzwierciedla więc charakterystyczną cechę tego dnia, gdzie tradycyjnie spożywa się kaloryczne i sycące potrawy. W Polsce głównym składnikiem tłustego czwartku są pączki, które są smażone i nadziewane różnymi słodkimi wypełnieniami.

W innych krajach i kulturach również istnieją podobne tradycje związane z dniem przed rozpoczęciem Wielkiego Postu, jednak nazwy i specyfika potraw mogą się różnić. W Polsce i innych krajach słowiańskich zwyczaj ten ewoluował w kierunku spożywania pączków, ale wszędzie główna idea pozostaje podobna – radosne świętowanie przed okresem umartwienia i powściągliwości.

Czy trzeba zjeść pączka w Tłusty Czwartek?


Nie ma żadnego obowiązku spożywania pączka w Tłusty Czwartek, ani w żadnym innym dniu. To jest tradycja, a nie przymus. Wielu ludzi decyduje się na zjedzenie pączka w tym dniu jako sposób na uczestnictwo w karnawałowej atmosferze i radosnym świętowaniu przed Wielkim Postem.
Warto pamiętać, że każdy jest wolny w wyborze, czy chce uczestniczyć w takich tradycjach czy nie. Niektórzy ludzie ze względów zdrowotnych, diety czy osobistych preferencji mogą zdecydować się nie spożywać pączków w Tłusty Czwartek, a to jest absolutnie akceptowalne. To, co się liczy, to radość i wspólne celebrowanie, a nie przymus jedzenia konkretnego jedzenia.

Czy Tłusty Czwartek jest tylko w Polsce?


Tradycja Tłustego Czwartku nie jest jedynie polskim zwyczajem; podobne tradycje obchodzone są również w innych krajach, zwłaszcza w krajach o tradycji chrześcijańskiej. W niektórych regionach Niemiec (głównie na południu) obchodzony jest "Weiberfastnacht" (Noc Kobiet). W tym dniu kobiety często organizują zabawy karnawałowe, a wszyscy biorą udział w świętowaniu. W Holandii podobna tradycja istnieje w dniu "Vette Dinsdag" (Tłusty Wtorek), gdzie spożywa się tłuste potrawy przed rozpoczęciem karnawału. W Szwecji istnieje tradycja "Fettisdagen" (Dzień Tłusty), w którym spożywa się specjalne ciasto z nadzieniem z migdałów i śmietaną. W niektórych regionach Francji obchodzi się "Mardi Gras" (Tłusty Wtorek), podczas którego spożywa się tłuste potrawy.

Chociaż zwyczaje i nazwy mogą się różnić, idea świętowania w dniu przed Wielkim Postem jest obecna w wielu kulturach na świecie. Warto zaznaczyć, że specyfika obchodzenia tych tradycji może się znacznie różnić w zależności od regionu i lokalnych zwyczajów.

Co symbolizuje paczek w Tłusty Czwartek?


Pączki w Tłusty Czwartek symbolizują obfitość, dostatek i radość. Jest to tradycyjne danie spożywane w Polsce i wielu innych krajach nie tylko w dniu poprzedzającym Wielki Post.

Kiedy wypada Tłusty Czwartek w 2024 roku?


Data Tłustego Czwartku jest zmienna i zależy od daty Wielkanocy, która jest ruchomym świętem. W 2024 roku Tłusty Czwartek wypada 8 lutego.

Historia Tłustego Czwartku


Historia Święta nawiązuje do czasów starożytnych. W tym Dniu świętowano odejście zimy i nadejście wiosny. Najważniejszą częścią obchodów była uczta złożona z tłustych potraw, szczególnie mięs oraz wina. W trakcie przyjęcia spożywano pączki przygotowywane z ciasta chlebowego i nadziewanego słoniną. Również na obszarach polskich występowały ciekawe zwyczaje. Na przykład w Małopolsce, Tłusty Czwartek nazywany był combrowym. Według legendy nazwa pochodziła od nazwiska żyjącego w XVII wieku krakowskiego burmistrza Combra, który nakładał surowe kary na handlarki z krakowskiego rynku. Podobno w Tłusty Czwartek burmistrz umarł, a w każdą rocznicę jego śmierci przekupki urządzały huczną zabawę.

Zwyczaj jedzenia słodkich pączków pojawił się w Polsce w XVI wieku. Na początku były to twarde kulki z ciasta, nadziewane słoniną. Dlatego do dziś spotykane jest smażenie pączków na smalcu. Czasami pączki zgodnie z tradycją nadziewane są orzechami lub migdałami. Na Śląsku w tym Dniu spożywa się kreple, co oznacza ciasto smażone na oleju.

Pączki uwielbiane są nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. W Europie Zachodniej najczęściej stosuje się przy wypieku przepisy niemieckie. Polskie pączki różnią się czasem smażenia, bowiem smażone są przez kilkadziesiąt sekund, dzięki czemu nie przesiąkają tłuszczem. Pączki sławne są także w Rosji jako ponicziki, w Stanach Zjednoczonych oraz na Węgrzech, gdzie serwowane są na talerzu bez nadzienia, wraz z owocowymi konfiturami. Co ciekawe, pączki można także spotkać w Izraelu, do którego tradycja smażenia słodkiego wypieku została przywieziona przez polskich Żydów.

Święta związane z datą Wielkanocy


Wielkanoc jest centralnym wydarzeniem w kalendarzu chrześcijańskim, a data tego święta wpływa na ustalenie innych świąt i zwyczajów. Te najbardziej znane i popolarne opisuje artykuł "Wielkanoc i święta z nią związane". Niemniej warto zaznaczyć, że w polskiej tradycji już kilka dni po Tłustym Czwartku mamy zwyczaj/święto nazywane rożnie zależnie od regionu Polski. To Śledzik, nazywany także Zapustami, Śledziówką, Podkoziołkiem czy Ostatkami.

Dlaczego tłusty czwartek jest w czwartek?


Istnieje kilka prawdopodobnych powodów, dla których Tłusty Czwartek jest obchodzony właśnie w czwartek. Niektóre podania mówią, że już w czasach pogańskich czwartek był dniem poświęconym bogu Perunowi, symbolizującemu obfitość i płodność. Spożywanie tłustych potraw w tym dniu miało zapewnić pomyślność w nadchodzącym roku.

Niektórzy podają także praktyczne względy. Początkowo świętowanie karnawału, w tym jedzenie pączków, odbywało się we wtorek poprzedzający Środę Popielcową. Przygotowanie posiłków wymagało jednak więcej czasu, a niedziela była dniem wolnym od pracy. Z tego powodu świętowanie przeniesiono na czwartek, co dawało więcej czasu na przygotowania.

Są także legendy - jedną z nich o krakowskim burmistrzu opisano wyżej. Według innej legendy Tłusty Czwartek został ustanowiony przez papieża Grzegorza Wielkiego w VI wieku. Papież miał ponoć nakazać wiernym spożywanie tłustych potraw w ostatni czwartek przed Wielkim Postem, aby wzmocnić ich przed okresem postu. A jeszcze inna legenda mówi, ze król Stanisław Leszczyński uciekł przed Szwedami i schronił się w piekarni. Piekarka poczęstowała go pączkami, które tak mu zasmakowały, że nakazał jeść je wszystkim w Tłusty Czwartek.

Niezależnie od pierwotnych przyczyn, Tłusty Czwartek na stałe wpisał się w polską tradycję i jest radosnym świętem obchodzonym przez miliony ludzi.